ناصر کرمی

اخبار افواهي حكايت از قطعي شدن احداث جاده گرمابدر به لار دارد. ظاهراً سازمان حفاظت محيط زيست مسير را تأييد كرده و وزارت راه هم به‌زودي لودرهايش را روانه منطقه خواهد كرد.

گويا «ارزنويس‌ياب» زيست‌محيطي هم پيدا كرده‌اند. (چه نام ديگري مي‌توان داد به ارزيابي‌هاي زيست‌محيطي كه از قبل قرار است بر وجوب اجراي طرح صحه بگذارند؟)تا چند ماه ديگر 2 انتخابات مهم فرا مي رسد  و مي‌دانيم همه اين‌گونه طرح‌ها معمولاً در آستانه چنين ايامي كلنگ مي‌خورند.

اگرچه براي عبرت‌آموزي در اين باره شايد قدري دير شده باشد، اما دست‌كم به‌عنوان تنبهي براي طرح‌هاي مشابه خوب است رفتار ديگران با محيط طبيعي‌شان را مقايسه كنيم با آنچه خود بي‌دريغ بر طبيعت اين سرزمين روا مي‌داريم.كاپري، يكي از مهمترين و مشهورترين جزاير جهان است. براي جهانگردان اروپايي حتي جذابيتي افزونتر از هاوايي، پورتوريكو و سنت لوسيا دارد. جزيره‌اي زيبا كه فخر اروپا و مديترانه است و هر جهانگردي در هر جاي جهان آرزوي ديدار آن را دارد.

عمده تأسيسات توريستي اين جزيره در مرتفعات كوهستاني آن واقع هستند. تأسيساتي بسيار پرهزينه اما كم ظرفيت كه غالباً براي اقامت در آنها از مدت‌ها قبل بايد جا ذخيره كرد.

آنچه در كاپري شگفتي برمي‌انگيزد راه‌هاي دسترسي به تأسيسات و بسياري از جاذبه‌هاي توريستي است كه عمدتاً عبارت است از كوره‌راه‌هايي كوهستاني بسيار باريك و سخت‌گذر.

مقامات محلي در برابر اين پرسش هميشگي جهانگردان كه چرا جاده‌هاي جزيره را قدري پهن‌تر نمي‌كنيد پاسخ مي‌دهند كه: «يك متر پهن‌تر شدن هر جاده به معناي دستور مرگ قطعي براي بخشي از مساحت محدود جزيره است.جايي كه هزاران سال طبيعتي زايا و  زيبا بوده تا آخر تاريخ به زير آسفالت خواهد رفت. هنوز هيچ طرح اقتصادي نتوانسته ما را مجاب كند به پذيرفتن دستور قتل نه ده ‌ها هكتار مساحت از طبيعت، بلكه حتي فقط چند متر مربع از سرزميني كه هزاران سال بي‌دريغ به ما و نياكانمان بركت بخشيده است...»

... و گفت چون كار مرد بالا گيرد، از پاكي بالا گيرد نه از بسياري... دست بشوييم از قتل البرز مركزي، پاكي فرجام را به بسياري آراء نفروشيم و بدانيم بي‌آن جاده هم هيچ گرمابدري در راه نخواهد ماند.

... و گفت: چون کار مرد بالا گیرد، از پاکی بالا گیرد نه از بسیاری.

این گفته شیخ ابوالحسن به اعتقاد من واجد همه روح انگاره توسعه پایدار است. آنچنانکه میتوان آن را به شعار نهضتی فرضی تبدیل کرد که میخواهد برانگیزاننده این مفهوم در همه ابعاد سیاسی، اقتصادی و فرهنگی آن باشد. میدانیم که جانمایه توسعه پایدار مجاب شدن بشر به ترک شاخصهای کمی و انتخاب شاخصهای کیفی در تدوین الگوهای شخصی و عمومی رفاه و خوشبختی است. گفته ابوالحسن نیز دقیقا به همین نکته اشاره دارد: در نهایت پاکی (نمادی از همه شاخصهای مطلقا کیفی) است که انسان را به رستگاری میرساند نه بسیاری (که صراحتا نماد همه شاخصهای کمی است). مضاف بر آنکه  پاکی یک مفهوم زیست محیطی نیز دارد.

 نگاهش کنید. در این سن همچنان بچه میزاید.
به تعبیر لورکا زیباست اندوهی که در ژرفای شادخویی
اوست. انگار مام میهن است که میکوشد نشان دهد هنوز
از پا در نیامده . . . و انگار ماننده است به
طبیعت این سرزمین که آخرین رمقش را هم کشیده اند و باز حریصانه از آن بهره جویی میکنند.

آفرین به صبا آقازاده به خاطر عکس زیبایش . .
و دعا کنیم که کودک شکیبایی و زایایی مادرش را به ارث
 ببرد نه دردمندی اش را .  او فرزند چندم است؟ بعدها آیا در میرسد روزی که جایی همینگونه دوباره در چشمهای او خیره شویم؟ دوست ندارم به سرنوشت محتوم کودکانی فکر کنم که اشباع فرصتهای کار در مناطق روستایی و عشایری وادارشان میکند بدون هیچ چیزی برای از دست دادن روانه حاشیه شهرها شوند . . نه، این کودک شاید سرنوشت بهتری داشته باشد . . .

زن داشت صادقانه با دوستانش صحبت میکرد:

-چون عاشقش بودم با او ازدواج کردم.نه به خاطر ملک و املاک و ثروتش.

دوستانش چیزی نمیگویند. اما نگاهشان نشان میدهد که حرف زن را باور نکرده اند. من اما چون زن را خیلی خوب میشناسم، حرف او را باور میکنم. واقعا چون عاشق مرد شده بود با او ازدواج کرد. اما او به یک نکته اشاره نمیکند. اینکه در به در میگشت دنبال مردی میلیونر، که بتواند عاشق او بشود.

عراق امروز قهرمان جام ملتهای اسیا شد. نکته جالب این موضوع برای من خوشحالی تعدادی از همکاران و اطرافیان بود. فوتبالیها اگر قرار بود بین عربستان و عراق یکی را انتخاب کنند ترجیح میداددند عراق برنده شود. یا حداکثر اینکه بی تفاوت بودند. عدم تنفر مردم ایران ازکشور عراق  پدیده جالبی است، کشوری که هشت سال با ما جنگ کرد و دچارمان کرد به مصیبتهایی که هنوز هم جای زخمشان باقیست. حتی من هم که خانواده ام در جریان جنگ و جنگزدگی گرفتار مشکلات بسیار شد (یک نمونه اش اینکه خانه ما در بمباران ویران شد) امروز در شمار کسانی بودم که از قهرمانی عراق خوشحال شدند. این ماجرا تاکید میکند بر روح شکیبا و دیگرپذیر ملت ما. ملتی که حتی در تاریخ باستان و قرون میانه هم سابقه قوم ستیزی و نسل کشی و ناشکیبایی ندارد و همیشه با نژادها و مذاهب دیگر مدارا کرده است. میدانیم که ایران سرزمین موعود چهار مذهب است، از ان جهت که پیروان انها نخستین بار در کشور ما بود که توانستند پناه بگیرند واز گزند دشمنان در امان بمانند. البته به خاطر بسیاری مسائل در حال حاضر شمار قابل توجهی از مردم جهان تصورشان در باره ما اینگونه نیست. اکنون ما خیلی خشنتر از انچه که هستیم تصور میشویم، . . . که رنج اور است. به هر رو خوشحالی ایرانیها از قهرمانی عراق جالب است و چقدر خوب بود که این موضوع توسط روزنامه نگاران ایرانی بازتاب داده میشد. قرار بود تیتر روزنامه همشهری هم فردا "جام در دست جنگزده ها" باشد که نشد.

اینجا کجاست؟ بعضی شاید قبلا این عکس را دیده باشند. اما آنها که ندیده اند، واقعا گمان میکنید اینجا کجاست؟ کویر لوت؟ کویر حاج علیقلی؟ ریگ جن؟ حوالی نهبندان؟ تالاب گاوخونی؟ مسیر مرنجاب؟ جندق؟ عروسان؟ ده سیف؟ عقدا؟ یا دامنه های جازموریان؟ هر کدام از این مناطق میتواند باشد.تقریبا یک پنجم از مساحت کشور ما از دید اقلیمی "بیابان واقعی" دسته بندی میشود. یعنی جایی که در ان زاداوری زیستی در حداقل ممکن است. دوستانی که اهل بیابانگردی هستند گوشه و کنار ایران زیاد این منظره را دیده اند و بسیار به نظرشان اشنا می اید. اما . . .  اینجا ایران نیست. این تصویری از سطح کره مریخ است.تصویری که ناسا در سایت خود عرضه کرده است. میبینید بیابانزایی با سرزمین ما چه کرده؟ داریم روز به روز بیشتر به شعبه سیارات عاری از حیات در کره زمین تبدیل میشویم!